Gebelikte tansiyon yüksekliği (hipertansiyon), hem anne hem de bebek için ciddi riskler oluşturabilecek bir durumdur. Gebelikte hipertansiyonun birkaç farklı tipi vardır ve her birinin yönetimi farklıdır.

🔹 Gebelikte Hipertansiyon Türleri

  1. Kronik Hipertansiyon:
    Gebelik öncesinde ya da 20. gebelik haftasından önce saptanan yüksek tansiyondur (≥140/90 mmHg). Genellikle gebelikten önce de mevcuttur.

  2. Gebeliğe Bağlı Hipertansiyon (Gestasyonel Hipertansiyon):
    20. haftadan sonra ortaya çıkar, idrarda protein yoktur. Doğumdan sonra genellikle düzelir.

  3. Preeklampsi:
    Gebeliğe bağlı hipertansiyona ek olarak idrarda protein (≥300 mg/24 saat) veya organ disfonksiyonu (karaciğer, böbrek, hematolojik sistem, sinir sistemi gibi) vardır.
    Eklampsi, preeklampsiye bağlı nöbetlerin (konvülsiyon) gelişmesiyle oluşur.

  4. Süperempoze Preeklampsi:
    Kronik hipertansiyon hastasında, gebelik sırasında preeklampsi bulgularının gelişmesidir.

🔹 Risk Faktörleri

  • İlk gebelik

  • Ailede preeklampsi öyküsü

  • Obezite

  • İleri anne yaşı (>35)

  • Diyabet

  • Kronik böbrek hastalığı

  • Çoğul gebelik (ikiz, üçüz)

🔹 Tanı Kriterleri

  • Tansiyon ölçümü: 140/90 mmHg ve üzeri

  • Proteinüri: İdrarda protein varlığı (≥300 mg/24 saat ya da idrar protein/kreatinin oranı ≥0.3)

  • Organ disfonksiyonu belirtileri:

    • Yüksek karaciğer enzimleri

    • Trombosit düşüklüğü

    • Böbrek fonksiyon bozukluğu

    • Görme bozuklukları, baş ağrısı

🔹 Tedavi Yaklaşımı

1. Yaşam Tarzı Düzenlemeleri

  • Tuz alımının kısıtlanması

  • Yeterli dinlenme

  • Hafif egzersiz

  • Stresin azaltılması

2. İlaç Tedavisi

Güvenli olduğu bilinen ilaçlar:

  • Metildopa (ilk tercih)

  • Labetalol

  • Nifedipin (SR formu)

ACE inhibitörleri ve ARB’ler gebelikte kontrendikedir.

3. Preeklampsi Yönetimi

  • Yatak istirahati

  • Magnezyum sülfat ile nöbet profilaksisi

  • Doğumun planlanması (37. haftadan sonra doğum genellikle önerilir)

  • Şiddetli durumlarda erken doğum gerekebilir

4. Takip ve Doğum Planlaması

  • Tansiyonun ve proteinürinin düzenli takibi

  • Fetal iyilik hali izlenmeli (NST, biyofizik profil, doppler)

  • Şiddetli preeklampsi varsa 34. haftadan itibaren doğum düşünülür

🔹 Komplikasyonlar

Anne açısından:

  • Eklampsi (nöbet)

  • HELLP sendromu

  • Plasenta dekolmanı

  • Organ yetmezlikleri

Bebek açısından:

  • Intrauterin gelişme geriliği (IUGR)

  • Prematürite

  • Perinatal ölüm

daha fazlası için tıklayın