Dekolman plasenta (diğer adıyla ablatio plasentae), gebelikte plasentanın doğumdan önce rahim duvarından erken ayrılması durumudur. Bu durum, acil obstetrik bir durumdur ve hem anne hem de bebek açısından ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
🔬 TANIM
Normalde plasenta, doğumdan sonra rahim duvarından ayrılır. Ancak dekolman plasentada, bu ayrılma doğumdan önce, yani gebelik sırasında meydana gelir. Bu durum fetusa oksijen ve besin akışını ciddi şekilde engelleyebilir.
📊 GÖRÜLME SIKLIĞI
Tüm gebeliklerin yaklaşık %0.5-1’inde görülür.
En sık 3. trimesterde (özellikle 20. haftadan sonra) ortaya çıkar.
🎯 RİSK FAKTÖRLERİ
Hipertansiyon (gebelikle ilişkili ya da kronik)
Önceki gebelikte dekolman öyküsü
Travma (karın bölgesine darbe vs.)
Çok sayıda doğum yapmış olmak
Sigara kullanımı, kokain kullanımı
Ani amniyotik sıvı boşalması (özellikle hızlı)
Çoklu gebelik (ikiz, üçüz vb.)
Pıhtılaşma bozuklukları
⚠️ BELİRTİLERİ
Ani başlayan, şiddetli karın ağrısı
Vajinal kanama (her zaman olmayabilir)
Rahimde sertleşme (taş gibi)
Bebek hareketlerinde azalma
Uterusta hassasiyet
Şok belirtileri (geç dönemde)
🔍 TANI
Klinik değerlendirme ön plandadır.
Ultrasonografi tanıda yardımcı olabilir ama her zaman güvenilir değildir (bazı dekolmanlar USG’de görülmez).
Non-stres test (NST): fetal distres bulguları
Laboratuvar testleri (hemoglobin, hematokrit, koagülasyon profili)
🛠 TEDAVİ
Durumun şiddetine, kanamanın miktarına ve gebelik haftasına göre değişir:
Hafif olgularda, hasta yakın izlem altında tutulabilir.
Ciddi olgularda ve fetal distres varsa:
Acil sezaryen gerekebilir.
Anneye intravenöz sıvı ve kan transfüzyonu desteği
Koagülopati varsa ona yönelik tedavi
🤰 KOMPLİKASYONLAR
Anne için:
Şiddetli kan kaybı, DIC (yaygın damar içi pıhtılaşma), organ yetmezliği, ölüm
Fetus için:
Fetal distres
İntrauterin gelişme geriliği
Ölüm (özellikle total dekolmanda)
🛡 ÖNLEME
Risk faktörlerini azaltmak: hipertansiyon kontrolü, sigarayı bırakmak
Önceki gebelikte dekolman öyküsü varsa yakın takip
Travmalardan kaçınmak