1. Rahim Ağzı Yetersizliği (Servikal Yetmezlik) Nedir?
Servikal yetmezlik, rahim ağzının (serviks) gebeliğin ikinci trimesterinde (genellikle 14-24. haftalar arasında) ağrısız şekilde incelip açılmasıdır. Bu durum, genellikle düşükle veya erken doğumla sonuçlanabilir.
Rahim ağzı normalde doğuma kadar kapalı ve uzun kalmalıdır. Ancak bu yetmezlikte rahim ağzı kendiliğinden genişler, bu da fetüsün dışarı itilmesine neden olabilir.
2. Risk Faktörleri
Daha önceki trimester kayıpları (özellikle ağrısız düşükler)
Konizasyon (LEEP, biyopsi vb. işlemler sonrası)
Doğumsal servikal anomaliler (örneğin DES maruziyeti)
Travmatik doğum öyküsü
Uterin septum veya şekil bozuklukları
Rahim içi enfeksiyonlar
3. Tanı
Ultrasonografi (transvajinal): Servikal uzunluğun ölçülmesi (genellikle <25 mm ise risk artar)
Obstetrik öykü: Önceki gebelik kayıpları, erken doğumlar
Pelvik muayene: Bazı vakalarda rahim ağzı genişlemesi saptanabilir
4. Serklaj (Servikal Dikiş) Nedir?
Serklaj, rahim ağzı yetmezliğini tedavi etmek amacıyla servikse dikiş konması işlemidir. Rahim ağzının kapanması sağlanarak gebeliğin uzatılması hedeflenir.
Başlıca Serklaj Türleri:
Profilaktik Serklaj: Öyküye dayalı olarak gebeliğin 12-14. haftalarında uygulanır. (McDonald yöntemi yaygındır)
Ultrasona Dayalı Serklaj: Servikal uzunluk <25 mm saptandığında, gebelik devam ederken yapılır (16-24. haftalar arasında).
Acil (Salvage) Serklaj: Serviks açılmış ancak fetal zarlar henüz dışarı çıkmamışsa uygulanabilir.
5. Serklaj Sonrası Takip
Aktivite kısıtlaması (ağır kaldırma, cinsel ilişki kısıtlaması)
Düzenli ultrason kontrolleri
Enfeksiyon bulguları açısından dikkatli takip (akıntı, ateş, rahim kasılması gibi)
6. Serklajın Riskleri
Enfeksiyon (korioamniyonit)
Preterm doğum
Amniyotik zarların açılması (su gelmesi)
Kanama
Serklajın başarısız olması
7. Serklaj Ne Zaman Çıkarılır?
Genellikle 36-37. haftalarda doğum başlamadan önce alınır.
Acil bir durum gelişirse (örneğin erken doğum sancıları) daha erken çıkarılabilir.