Hiperemezis gravidarum (HG), gebeliğin özellikle ilk trimesterinde görülen, aşırı bulantı ve kusma ile karakterize ciddi bir klinik tablodur. Normal gebelik bulantı-kusmalarından ayırt edilmesi gerekir çünkü HG, dehidratasyon, elektrolit dengesizlikleri, kilo kaybı ve beslenme bozukluğu gibi komplikasyonlara yol açabilir.
🔍 Tanım ve Klinik Özellikler
Gebeliğin genellikle ilk 10-20 haftasında başlar.
Şu belirtilerle karakterizedir:
Şiddetli ve sürekli kusma
%5’ten fazla kilo kaybı
Ketonüri (idrarda keton varlığı, açlık belirtisi)
Dehidratasyon belirtileri (ağız kuruluğu, taşikardi, hipotansiyon)
Elektrolit bozuklukları (hipokalemi, hiponatremi)
Beslenme yetersizliği
📊 Epidemiyoloji
Tüm gebeliklerin yaklaşık %0.3–2’sinde görülür.
Özellikle ilk gebelikte, çoğul gebeliklerde ve mol gebelikte risk artar.
⚠️ Ayırıcı Tanı
HG tanısı koymadan önce aşağıdaki nedenler dışlanmalıdır:
Gastrointestinal hastalıklar (gastrit, peptik ülser, pankreatit vs.)
İdrar yolu enfeksiyonları
Tiroid bozuklukları (özellikle hipertiroidi)
Nörolojik ya da metabolik hastalıklar
🩺 Tedavi
1. Destekleyici Tedavi
Sıvı replasmanı: IV izotonik sıvılar (örn. %0.9 NaCl veya Ringer laktat)
Elektrolit dengesi: Özellikle K+, Na+ ve Mg++ düzeyleri izlenmeli
Beslenme desteği: Hafif olgularda küçük, sık öğünler. Şiddetli olgularda enteral veya parenteral beslenme.
2. Antiemetik İlaçlar
İlk basamakta genellikle güvenli kabul edilen ilaçlar:
Piridoksin (B6 vitamini) ± doksilamin
Prometazin
Metoklopramid
Ondansetron (güvenliği tartışmalıdır ama ciddi vakalarda kullanılır)
3. Diğer Destekler
Tiamin (B1 vitamini) desteği: Özellikle parenteral beslenme alan hastalarda Wernicke ensefalopatisini önlemek için.
Kortikosteroidler: Dirençli vakalarda düşünülebilir (örn. metilprednizolon).
4. Hastane Yatışı
Aşağıdaki durumlarda hasta yatırılmalıdır:
İnatçı kusma
Şiddetli kilo kaybı (>5%)
Elektrolit bozukluğu
Dehidratasyon
Oral alımın mümkün olmaması
📌 Prognoz
Çoğu hasta 16–20. haftaya doğru iyileşir.
Ancak bazı olgularda doğuma kadar sürebilir.
Bebek için olası riskler arasında intrauterin gelişme geriliği (IUGR), düşük doğum ağırlığı yer alabilir, özellikle tedavi edilmezse.