Hiperemezis gravidarum (HG), gebeliğin özellikle ilk trimesterinde görülen, aşırı bulantı ve kusma ile karakterize ciddi bir klinik tablodur. Normal gebelik bulantı-kusmalarından ayırt edilmesi gerekir çünkü HG, dehidratasyon, elektrolit dengesizlikleri, kilo kaybı ve beslenme bozukluğu gibi komplikasyonlara yol açabilir.


🔍 Tanım ve Klinik Özellikler

  • Gebeliğin genellikle ilk 10-20 haftasında başlar.

  • Şu belirtilerle karakterizedir:

    • Şiddetli ve sürekli kusma

    • %5’ten fazla kilo kaybı

    • Ketonüri (idrarda keton varlığı, açlık belirtisi)

    • Dehidratasyon belirtileri (ağız kuruluğu, taşikardi, hipotansiyon)

    • Elektrolit bozuklukları (hipokalemi, hiponatremi)

    • Beslenme yetersizliği


📊 Epidemiyoloji

  • Tüm gebeliklerin yaklaşık %0.3–2’sinde görülür.

  • Özellikle ilk gebelikte, çoğul gebeliklerde ve mol gebelikte risk artar.


⚠️ Ayırıcı Tanı

HG tanısı koymadan önce aşağıdaki nedenler dışlanmalıdır:

  • Gastrointestinal hastalıklar (gastrit, peptik ülser, pankreatit vs.)

  • İdrar yolu enfeksiyonları

  • Tiroid bozuklukları (özellikle hipertiroidi)

  • Nörolojik ya da metabolik hastalıklar


🩺 Tedavi

1. Destekleyici Tedavi

  • Sıvı replasmanı: IV izotonik sıvılar (örn. %0.9 NaCl veya Ringer laktat)

  • Elektrolit dengesi: Özellikle K+, Na+ ve Mg++ düzeyleri izlenmeli

  • Beslenme desteği: Hafif olgularda küçük, sık öğünler. Şiddetli olgularda enteral veya parenteral beslenme.

2. Antiemetik İlaçlar

İlk basamakta genellikle güvenli kabul edilen ilaçlar:

  • Piridoksin (B6 vitamini) ± doksilamin

  • Prometazin

  • Metoklopramid

  • Ondansetron (güvenliği tartışmalıdır ama ciddi vakalarda kullanılır)

3. Diğer Destekler

  • Tiamin (B1 vitamini) desteği: Özellikle parenteral beslenme alan hastalarda Wernicke ensefalopatisini önlemek için.

  • Kortikosteroidler: Dirençli vakalarda düşünülebilir (örn. metilprednizolon).

4. Hastane Yatışı

  • Aşağıdaki durumlarda hasta yatırılmalıdır:

    • İnatçı kusma

    • Şiddetli kilo kaybı (>5%)

    • Elektrolit bozukluğu

    • Dehidratasyon

    • Oral alımın mümkün olmaması


📌 Prognoz

  • Çoğu hasta 16–20. haftaya doğru iyileşir.

  • Ancak bazı olgularda doğuma kadar sürebilir.

  • Bebek için olası riskler arasında intrauterin gelişme geriliği (IUGR), düşük doğum ağırlığı yer alabilir, özellikle tedavi edilmezse.